Nr 6 (146) 2019

9.00

Na okładce:
Carillon na wieży Ratusza Głównego Miasta
Foto: Dariusz Kula.pl

 

Kategoria:

Opis

Wczoraj i przedwczoraj
Znaleziono grób Nataniela Wolfa
Carillonowe granie i lista UNESCO

Jak w Paryżu decydowano o Gdańsku
Polacy bardzo liczyli na pomoc Francji i sympatię prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki, który 22 stycznia 1919 roku stwierdził, że sprawa Gdańska „powinna pozostać otwarta”. W Warszawie zakładano, że stanowi to zachętę do podjęcia starań o miasto. Paderewski, powołany na stanowisko premiera i ministra spraw zagranicznych w styczniu 1919 roku, stanął na czele polskiej delegacji.
Waldemar Borzestowski

Wracali do kraju przez Gdańsk
Do najpilniejszych zadań należało znalezienie nabrzeża, przy którym mogłyby cumować statki z migrantami oraz przygotowanie miejsca, gdzie po zejściu na ląd powracający mogliby otrzymać posiłek, pomoc medyczną i czekać na podstawienie pociągu. Nie mogli czekać w mieście, gdyż – w myśl umowy, jaką Generalna Delegatura podpisała z gdańskimi władzami – wstęp do miasta byt dla nich zakazany ze względów sanitarnych. Niemożliwe też było czekanie na statkach.
Tadeusz T. Głuszko

Kiedyś jeździły tędy tramwaje
Łuk toru tramwajowego, który niedawno odsłonięto przy Wieży Więziennej, jest pozostałością po przebudowie układu torowego i wiążącej się z nią zmianie organizacji ruchu na Targu Węglowym i kilku innych ulicach w ścisłym centrum miasta, co miało miejsce w 1928 roku. Utworzone zostały wtedy dwie uliczne pętle tramwajowe.
TTG

Z teki Domansky’ego
Zaginione rzemiosła
Uregulowany aż po najmniejsze szczegóły podział rozmaitych zakresów pracy wytwórczej i związane z tym ograniczenia mogły ongiś stanowić dla niektórych pewną uciążliwość. Jak wskazują stare rękopisy z naszej Biblioteki Miejskiej, istniały tu dawniej pewne rzemiosła, których dzisiaj nikt nie zna nawet z nazwy.

Indywidua z gdańskich ulic na pocztówkach
Tytułowe indywidua nie są postaciami współczesnymi, tylko pochodzą z ciekawego, pod wieloma względami, osiemnastego stulecia. Możemy być jednak wdzięczni gdańskiej firmie wydawniczo-papierniczej M. Schröter, że wprowadziła do sprzedaży staro-gdańskie pocztówki, które przedstawiają dwunastu z czterdziestu „gdańskich wywoływaczy”.
Walther Domansky
Przełożył Janusz Mosakowski

„30 Dni”
Spis treści rocznika 2019 I-IV

Misja w środku miasta
W grudniu 2019 roku mija dokładnie trzysta lat od formalnego ustanowienia jezuickiej stacji misyjnej w środku Gdańska, przy Kaplicy Królewskiej. Stosowny dekret w tej sprawie wydał ówczesny biskup kujawsko-pomorski, Felicjan Konstanty Szaniawski. Biskup wydał, a protestanckie miasto po raz pierwszy w dziejach „odpuściło sobie” i nie złożyło w tej sprawie protestacji. Przez następne ponad pół wieku jezuici w miarę spokojnie mogli kontynuować swoją działalność duszpasterską wewnątrz miasta.
Sławomir Kościelak

Wizerunek gdańszczanina pędzla Hansa Holbeina
Przedmioty umieszczone na portrecie młodego, gdańskiego kupca [Georga Giese] wydają się być dobrane i rozmieszczone przypadkowo. Jednak wszystkie są niezbędne do zbudowania konkretnego, zamierzonego przez twórcę nastroju. Nie tylko widzimy pozującego do portretu młodego kupca, ale spotykamy go w miejscu jego pracy, podczas pełnienia codziennych obowiązków. Wyraża się tu całe jego jestestwo!
Hermann Freytag
Tekst z 1899 roku w tłumaczeniu i z komentarzem Anny Faron

Rozmaitości
Meczet po remoncie
Waldemar Borzestowski

Zabiegałem o pamięćm o tych, którzy na nią zasługują
Z Tadeuszem Jabłońskim, dziennikarzem, pisarzem, żeglarzem w przededniu setnej rocznicy jego urodzin rozmawiała Maria Mrozińska (Tadeusz Jabłoński zmart 16 października 2019).

Wrysował się w nasz świat
Zmarły 18 listopada Zbigniew Jujka byt prawdziwą instytucją. I pozostanie nią nadał, bo choć nowych rysunków już nie będzie, liczbę tych, które po sobie pozostawił, niektórzy szacują nawet na pięćdziesiąt tysięcy.
Przede wszystkim jednak liczy się to, że pozostanie w pamięci czytelników jako stały punkt odniesienia.
Dariusz Szreter

Listy
Wydawnictwa
Galeria
Kilka widoków dawnego Nowego Portu na zdjęciach z albumu „Nowy Port i Westerplatte na dawnej pocztówce”.